Zanim zaczniemy kurs prawa jazdy, musimy przejść przez obowiązkowe badanie lekarskie na prawo jazdy. Lekarz ocenia, czy nasz stan zdrowia pozwala bezpiecznie prowadzić pojazd. Zdolność widzenia, reakcje, ogólna sprawność – to wszystko ma wpływ na naszą przyszłą jazdę. Pytanie, które pojawia się często, brzmi: jak długo takie badania na prawo jazdy pozostają ważne? Od czego zależy ich termin ważności? I kiedy trzeba je powtórzyć, by uniknąć problemów z uprawnieniami?

Badanie lekarskie na prawo jazdy – standardowa ważność

W przypadku osób zdrowych, lekarz zwykle wydaje orzeczenie lekarskie ważne przez 15 lat. To maksymalny okres, na jaki może zostać określona ważność badań lekarskich dla tych kategorii. Jeżeli w trakcie wizyty pojawią się jakiekolwiek czynniki ryzyka – np. problemy ze wzrokiem, nadciśnienie, cukrzyca czy inne przewlekłe choroby – lekarz może ograniczyć ważność orzeczenia do 10, 5, 3 lub nawet 1 roku. W takiej sytuacji kierowca ma obowiązek powtórzenia badania lekarskiego do prawa jazdy przed upływem określonego terminu.

Ważne jest też to, że prawo jazdy jako dokument nie wygasa. Nawet jeśli termin na samym plastiku jest „dożywotni”, nie zwalnia to z obowiązku posiadania aktualnego orzeczenia lekarskiego. Organy kontroli drogowej, takie jak policja czy ITD, mogą podczas rutynowej kontroli poprosić o potwierdzenie aktualności badań. Brak ważnego orzeczenia może skutkować uznaniem, że kierujemy pojazdem bez wymaganych uprawnień.

Kiedy trzeba powtórzyć badanie lekarskie na prawo jazdy?

Z koniecznością powtórzenia badania na prawo jazdy najczęściej mamy do czynienia, gdy upłynął termin określony w orzeczeniu lekarskim. To najprostszy i najczęstszy przypadek – jeśli mamy badanie ważne np. 5 lat, po upływie tego czasu musimy ponownie udać się do lekarza uprawnionego do badania kierowców, by przedłużyć orzeczenie. Drugim przypadkiem jest utrata lub zawieszenie prawa jazdy – np. na skutek przekroczenia liczby punktów karnych, jazdy pod wpływem alkoholu lub innych poważnych naruszeń przepisów. Wówczas urząd może warunkować odzyskanie uprawnień przedstawieniem aktualnego badania lekarskiego do prawa jazdy. Czasem w takich sytuacjach wymagana jest także opinia psychologa transportu.

Ponowne badania mogą być też wymagane w przypadku podejrzenia pogorszenia stanu zdrowia. Jeśli lekarz rodzinny, pracodawca lub sam kierowca zauważy zmiany, które mogą wpływać na bezpieczeństwo jazdy (np. problemy ze wzrokiem, omdlenia, zaburzenia równowagi), konieczna jest weryfikacja zdolności do prowadzenia pojazdu. W przypadku zawodowych kierowców często to pracodawca inicjuje skierowanie na dodatkowe badania. Kolejna sytuacja dotyczy osób, które przystępują do egzaminu po dłuższej przerwie. Jeśli od wydania wcześniejszego orzeczenia upłynął zbyt długi czas (np. więcej niż 6 miesięcy bez złożenia dokumentów w urzędzie), urzędnik może poprosić o aktualizację badań.

Skrócona ważność badań lekarskich – co ją powoduje?

Do najczęstszych przyczyn skracania terminu orzeczenia należą choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, poważne wady wzroku, choroby neurologiczne (np. padaczka), a także uzależnienia – od alkoholu, leków psychotropowych czy substancji psychoaktywnych. W takich przypadkach lekarz może wystawić orzeczenie na 5 lat, 3 lata, a czasem nawet tylko na 1 rok. Po tym okresie konieczne jest ponowne badanie lekarskie do prawa jazdy. W przypadku prostej wady wzroku, która wymaga noszenia okularów lub soczewek, lekarz może wydać badanie na krótszy okres, by sprawdzić, czy wzrok się nie pogarsza. Jeśli chodzi o kierowców zawodowych podejście bywa jeszcze bardziej restrykcyjne. Każda dolegliwość mająca wpływ na czas reakcji, orientację przestrzenną czy zdolność koncentracji może skutkować skróceniem terminu ważności. Często badania są wydawane warunkowo, z obowiązkiem ponownej konsultacji po 12 miesiącach lub wcześniejszym zgłoszeniem się w razie pogorszenia objawów.