Prowadzenie samochodu w idealnych warunkach pogodowych, przy dobrej widoczności i suchej nawierzchni, jest stosunkowo proste. Prawdziwe wyzwanie pojawia się jednak wtedy, gdy musimy zmierzyć się z opadami deszczu, śniegiem, oblodzoną nawierzchnią czy ograniczoną widocznością nocą. To właśnie wtedy najbardziej doceniamy umiejętność dostosowania stylu jazdy do sytuacji i wiedzę, jak reagować w nieprzewidzianych momentach. Jazda w trudnych warunkach wymaga większej koncentracji, spokoju i świadomości zagrożeń, a także praktyki zdobytej jeszcze w trakcie kursu.
Opady deszczu to jedne z najczęstszych warunków, w jakich kierowcy muszą prowadzić pojazd. Nawierzchnia staje się wtedy śliska, a woda zalegająca na drodze ogranicza przyczepność opon. Dodatkowo dochodzi problem widoczności – nie tylko przez szybę kierowcy, ale również w kontekście dostrzegania pieszych, rowerzystów czy innych pojazdów. Jazda w trudnych warunkach podczas deszczu wymaga świadomego dostosowania prędkości i utrzymywania większych odstępów od poprzedzającego auta. Ważną kwestią jest sposób hamowania. Gwałtowne użycie hamulca na mokrej nawierzchni może doprowadzić do poślizgu, dlatego zaleca się hamowanie silnikiem i płynne redukowanie biegów. W sytuacji nagłej konieczności zatrzymania pojazdu system ABS pomaga zachować kontrolę nad kierownicą, ale nie zwalnia nas z obowiązku rozsądnego planowania manewrów.
Często pojawia się także zjawisko aquaplaningu, czyli utraty kontaktu opon z nawierzchnią wskutek warstwy wody. Gdy odczujemy, że kierownica staje się „luźna”, należy unikać gwałtownych ruchów i stopniowo zmniejszać prędkość. Każda gwałtowna reakcja może jedynie pogorszyć sytuację. Istotne jest również przygotowanie samochodu. Sprawne wycieraczki, dobrze działająca klimatyzacja i nawiew, które zapobiegają parowaniu szyb, a także opony z odpowiednią głębokością bieżnika – to elementy, które muszą być w pełni sprawne przed wyjazdem. W trakcie kursu nauka jazdy deszcz śnieg obejmuje ćwiczenia związane z płynnym manewrowaniem, kontrolowaniem pojazdu na mokrej nawierzchni i przewidywaniem reakcji innych uczestników ruchu. Dla osób rozpoczynających swoją przygodę za kierownicą szczególnie istotne są porady dla kierowców początkujących, takie jak: trzymanie obu rąk na kierownicy, wcześniejsze sygnalizowanie zamiaru skrętu czy unikanie nagłych przyspieszeń.
Jazda w trudnych warunkach w śniegu i na oblodzonej nawierzchni jest wymagająca, ponieważ przyczepność kół do drogi spada drastycznie. Prawidłowa technika ruszania i hamowania staje się tutaj kluczowa. Zbyt gwałtowne dodanie gazu może doprowadzić do buksowania kół, a nieumiejętne hamowanie – do utraty kontroli nad pojazdem. Dlatego w takich warunkach stosuje się delikatne operowanie pedałem gazu, a hamowanie powinno odbywać się stopniowo, często przy wsparciu redukcji biegów. Różnicę w komforcie i bezpieczeństwie daje także odpowiednie ogumienie. Opony zimowe z głębszym bieżnikiem i miększą mieszanką lepiej radzą sobie na śniegu niż opony całoroczne, szczególnie w trudniejszych warunkach górskich.
Podczas jazdy po śliskiej nawierzchni ogromne znaczenie ma również zachowanie na zakrętach i przy podjazdach. Zbyt duża prędkość może skończyć się niekontrolowanym poślizgiem, dlatego należy redukować bieg i prędkość jeszcze przed zakrętem, a nie w jego trakcie. Przy podjazdach natomiast warto utrzymywać stałą prędkość, aby nie dopuścić do zatrzymania się w miejscu, z którego trudno będzie ruszyć. Nowoczesne pojazdy są wyposażone w systemy wspomagające, takie jak ABS, ESP czy kontrola trakcji. Podczas kursu omawia się ich działanie i wyjaśnia, że chociaż są one ogromnym wsparciem, nie zastępują odpowiedzialności kierowcy. Systemy te pomagają w krytycznych momentach, ale najlepszą ochroną jest odpowiednia technika jazdy i zachowanie spokoju. Nauka jazdy deszcz śnieg w OSK obejmuje także ćwiczenia na placu manewrowym, gdzie kursanci mogą bezpiecznie sprawdzić, jak zachowuje się samochód na śliskiej nawierzchni.
Jazda w trudnych warunkach po zmroku wymaga nie tylko dobrej techniki, ale także dbałości o własne zdrowie i kondycję psychiczną. Podstawą jest prawidłowe korzystanie ze świateł. Światła mijania powinny być ustawione w taki sposób, aby nie oślepiać innych kierowców, a jednocześnie zapewniać maksymalną widoczność. Światła drogowe stosujemy tylko tam, gdzie nie ma ruchu z naprzeciwka, a w przypadku mgły czy opadów śniegu należy używać świateł przeciwmgielnych.
Porady dla kierowców początkujących obejmują również sposób patrzenia na drogę. Warto kierować wzrok nie tylko przed siebie, ale także na boki, aby wcześnie dostrzegać pieszych czy zwierzęta. W przypadku oślepienia przez światła innego pojazdu najlepiej lekko odwrócić wzrok w prawo, ku krawędzi jezdni, i unikać patrzenia prosto w reflektory. Nocne podróże wymagają także większej troski o kondycję kierowcy. Zmęczenie jest jednym z najczęstszych powodów wypadków po zmroku. Jazda w trudnych warunkach nocą to przede wszystkim umiejętność zarządzania własną energią i świadomość, że senność może być równie niebezpieczna jak alkohol. W trakcie kursu instruktorzy zwracają uwagę na te elementy, a podczas ćwiczeń wieczornych kursanci mogą na własnej skórze odczuć różnicę między jazdą w dzień a jazdą nocą. Dzięki temu nauka jazdy deszcz śnieg i nocą daje solidne przygotowanie do realnych sytuacji, które każdy z nas spotka na drodze.